Kultura i rodzina

Małżeński-Dialog

Małżeński Dialog - narzędzie głębokiej komunikacji pomiędzy małżonkami

Anna i Piotr Gryza, marzec 2020 r.

Budowanie wspólnoty małżeńskiej odbywa się m.in. poprzez komunikację pomiędzy małżonkami. Małżonkowie mogą żyć ze sobą, rozmawiając codziennie, wymieniać codziennie informacje, podejmując codzienne decyzje porządkowe czy również te o  większym znaczeniu, ale jednocześnie nie komunikując się ze sobą, ponieważ mogą nie przekazywać sobie istotnych treści, oczekiwań, uwag dotyczących ich wspólnego życia.

Tak więc pomiędzy małżonkami przez długi czas może trwać taka komunikacja pozorna, która uniemożliwia prawdziwe wypowiadanie treści, oczekiwań, uwag, co de facto oznacza, że nie ma pomiędzy nimi prawdziwej głębokiej komunikacji. Taka sytuacja może trwać przez długi czas i podobnie jak ładunki gromadzące się w poruszanej maszynie elektrostatycznej, może doprowadzać do konfliktów, w  czasie których, w  formie emocjonalnej wymiany zdań, czy dalej idąc kłótni, następuje swoiste rozładowanie nagromadzonego ładunku braku komunikacji i  braku wzajemnego zrozumienia. W czasie takiego emocjonalnego rozładowania małżonkowie często wypowiadają własne żale w taki sposób, który nie tylko nie buduje komunikacji, ale pogłębia podziały i tworzy trwałe urazy,  mogące nawet doprowadzić do rozpadu wspólnoty małżeńskiej.

Dlatego tak ogromnie ważne jest zbudowanie takiego systemu komunikacji pomiędzy małżonkami, który umożliwiłby mówienie o wzajemnych oczekiwaniach, treściach i uwagach w sposób możliwy do zaakceptowania przez współmałżonka i w sposób budujący jedność małżeńską.

Jedną z takich propozycji narzędziowych jest metoda dialogu małżeńskiego. Dialog małżeński i jego metodyka została opracowana przez założycieli ruchu małżeńskiego Equipes Notre-Dame powstałego we Francji. Dialog małżeński jest też charyzmatem i zobowiązaniem, czyli jedną z zasad działania Domowego Kościoła, polskiego ruchu małżeńskiego-rodzinnego założonego przez ks. Franciszka Blachnickiego, twórcę ruchu oazowego. Ksiądz Franciszek i siostra Jadwiga Skudro zaczerpnęli metodykę dialogu małżeńskiego z Equipes Notre-Dame i wbudowali w zasady działania Domowego Kościoła.

Główną ideą metody dialogu małżeńskiego jest, że mąż i żona co jakiś czas, najlepiej co miesiąc, razem, w obecności Bożej zastanawiają się, jaka jest myśl Boga i wola Boża wobec ich rodziny, po to, aby ją lepiej wypełniać.

Dialog małżeński jest jednym ze zobowiązań i  pełny sens tworzy wraz z innymi zobowiązaniami i  wszystkimi zasadami ruchu. Wartość dialogu małżeńskiego wynika nie tylko z  samej metody, ale również z uczestnictwa w ruchu duszpasterskim i  stosowania  całości jego zasad.

Dlatego, aby odróżnić pełny wymiar dialogu małżeńskiego od samej metody pojedynczego spotkania – rozmowy obojga małżonków, dla opisywanego narzędzia komunikacji małżeńskiej używać będziemy innej nazwy, tj.  małżeński Dialog, aby zwrócić uwagę, że jest to bardzo podobne, ale nie jest tym samym, ze względu na to, co napisaliśmy powyżej. Aby w pełni korzystać z  dobroci wspominanej metody trzeba uczestniczyć w formacji ruchów duszpasterskich wymienionych wcześniej lub innych mających charyzmat małżeńskiego spotkania i tym samym budować jedność i wspólnotę małżeńską.

Metoda Małżeńskiego Dialogu może być stosowana przez małżonków niebędących członkami ruchów małżeńskich.

Małżeński Dialog służy temu, aby małżonkowie rozmawiali ze sobą o sprawach dotyczących ich życia, w tym o sprawach trudnych, w takiej atmosferze, która umożliwi prawdziwą komunikację pomiędzy nimi a jednocześnie będzie wykorzystywać to, że ich małżeństwo jest sakramentem.

Poniżej prezentujemy uproszczony opis metodyki: warunki i plan małżeńskiego Dialogu. Nasze doświadczenie pracy w poradni małżeńskiej pozwala nam stwierdzić, że prosty zapis metodyki ułatwia wejście w jej stosowanie a jednocześnie umożliwia prawdziwą komunikację a nie schowanie się małżonków za schematem, długie rozmowy teoretyczne nie prowadzące do prawdziwej komunikacji i budowy jedności małżeńskiej.

Kluczowym i najważniejszym warunkiem przeprowadzenia małżeńskiego Dialogu jest wspólna modlitwa małżonków w intencji małżeństwa, przeprowadzona na początku Dialogu.

Drugim kluczowym warunkiem przeprowadzenia Dialogu jest jego rozpoczęcie od podziękowania żonie, mężowi za coś, nawet drobnego, co zrobiła/zrobił.

Warunki odbycia Małżeńskiego Dialogu

  1. spokój; Dialog odbywamy w atmosferze spokoju, wolni od negatywnych emocji, nigdy nie zaczynamy Dialogu, jeśli jesteśmy zdenerwowani,
  2. postawa siedząca, rozmawiamy tylko na siedząco,
  3. rozmowa odbywa się przy stole,
  4. odosobnienie; w pomieszczeniu, w którym odbywamy Dialog powinniśmy być sami,
  5. świeca ustawiona na stole, przy którym siedzimy,
  6. perspektywa czasu, co najmniej jedna godzina, chodzi o taki czas, który pozwala nam na oderwanie się od myśli, że koniecznie musimy coś innego zrobić,
  7. zapisywanie ustaleń – na koniec albo w trakcie zapisujemy ustalenia z  Dialogu,
  8. dobrą praktyką jest zastanowienie się wcześniej, o czym chcemy/trzeba porozmawiać.

Proponowany przykładowy plan Małżeńskiego Dialogu – wersja uproszczona

  1. spełnienie warunków opisanych powyżej,
  2. zapalenie świecy jako symbolu obecności Bożej w naszym Dialogu
  3. wspólna modlitwa małżonków, kluczowy warunek przeprowadzenia Dialogu,
  4. kilka miłych słów pod adresem współmałżonka,
  5. podziękowanie żonie, mężowi za coś, nawet drobnego, co zrobił / zrobiła, drugi kluczowy warunek przeprowadzenia Dialogu, robią to oboje małżonkowie,
  6. omówienie kalendarza rodzinnego na najbliższy miesiąc, a jeśli to niemożliwe, to na najbliższy tydzień.
  7. zaplanowanie wspólnych aktywności małżeńskich i rodzinnych, tj.: święta kościelne, urodziny, imieniny, wizyty rodzinne, wywiadówki, spotkania dzieci, ważne egzaminy nasze i dzieci, inne ważne terminy,
  8. odpowiedź na pytanie, co utrudnia budowanie jedności małżeńskiej w naszym małżeństwie. Przedstawienie spraw, które leżą nam na sercu w relacji ze współmałżonkiem. Przedstawienie czegoś, co leży na sercu i w pamięci żonie, przedstawienie czegoś, co leży na sercu i w pamięci mężowi, mogą to być rzeczy na pozór bardzo błahe czy banalne, jak i rzeczy istotne, (w tym także z obszaru intymnego współżycia małżeńskiego). Punkt ten jest  najważniejszym elementem przeprowadzenia Dialogu, wypowiedzenie ważnych oczekiwań, treści i uwag w atmosferze miłości i życzliwości umożliwia prawdziwą i głęboką komunikację pomiędzy małżonkami.
  9. nasze dzieci – zatrzymajmy nasze myśli nad każdym naszym dzieckiem, zastanówmy się, jakie są zamiary Boże wobec naszego dziecka, jakie my mamy zamiary i jak je realizujemy, tj.: sprawy wychowawcze, formacja religijna, sprawy nauczania i wyników w nauce i inne np. dyżury gospodarcze w domu, modlitwa rodzinna,
  10. inne ustalenia, np. co będziemy mówić, jakie stanowisko będziemy prezentować na spotkaniach, w których wspólnie będziemy brać udział,
  11. zapisanie ustaleń,
  12. modlitwa na zakończenie. 

Małżeński Dialog powinien odbywać się w miarę regularnie, co jakiś czas, najlepiej co miesiąc, powinien/może się też odbywać przed podejmowaniem ważnych decyzji. Dialog  w zależności od potrzeb i oczekiwań małżonków może przyjmować nieco inny przebieg, ale żeby miał sens musi zawierać kluczowe warunki i elementy opisane powyżej.

Zachęcamy do wykorzystania tej dobrej metody budowania głębokiej komunikacji pomiędzy małżonkami.

© Anna i Piotr Gryza